NHỮNG PHÁT TRIỂN MỚI TRONG TKB 5.5

2. Nâng cấp mới hoàn toàn nhóm lệnh mô phỏng tư duy xếp thời khóa biểu CX

Nhóm các lệnh mô phỏng thuật toán CX đã được viết lại hoàn toàn mới cung cấp thêm cho người dùng một công cụ mô phỏng rất mạnh trong công việc tinh chỉnh và xếp thời khóa biểu. Tư tưởng chính của thuật toán CX (Conditional eXecution) là:

Việc tinh chỉnh dữ liệu TKB của một giáo viên sẽ thông qua các giáo viên trung gian của lớp hiện thời với các điều kiện cần phải phá vỡ cho các giáo viên trung gian này.

Trong mục này sẽ mô tả các thao tác lệnh chính liên quan đến thuật toán CX đã được nâng cấp hoàn toàn mới trong TKB 5.5.

   2.1. Lệnh Push Out (Chuyển đi)

   2.2. Lệnh CX

   2.3. Lệnh Move To

   2.4. Đặt các chế độ tinh chỉnh thời khóa biểu

2.1. Lệnh Push Out (Chuyển đi)

Lệnh này cho phép thực hiện việc “giải phóng” một ô trên TKB. Người xếp TKB không cần quan tâm đến việc ô dữ liệu này được “chuyển đi” đâu mà chỉ quan tâm đến kết quả là sau khi thực hiện lệnh ô hiện thời sẽ trở nên rỗng.

- Để thực hiện lệnh này ta nhấn chuột phải tại ô hiện thời và chọn chức năng Chuyển đi. Cửa sổ lệnh tương ứng (CX - PUSH OUT) sẽ xuất hiện có dạng sau:

Mô tả màn hình chính của lệnh:

Bên trái màn hình là khung nhìn của TKB lớp hiện thời với vị trí ban đầu là ô TKB cần được giải phóng khỏi vị trí này. Phía dưới là khung TKB giáo viên tương ứng. Ta có thể kích chuột tại một ô bất kỳ của TKB lớp để xem TKB giáo viên tương ứng phía dưới.

Bên phải phía trên là khu vực thông tin chính của lệnh. Có 3 thông tin cần cài đặt:

1- Môn Sinh hoạt: chỉ ra môn học tương ứng với môn Sinh hoạt của lớp hiện thời. Giáo viên dạy môn sinh hoạt này sẽ không tham gia vào quá trình chuyển vị trí của lệnh. Hay nói cách khác các tiết Sinh hoạt sẽ không bị thay đổi vị trí của lệnh này.

2- Số bước cần chuyển tối đa: đây thực chất là số các giáo viên trung gian được phép tham gia vào quá trình thực hiện lệnh. Giá trị này càng lớn thì xác suất thành công của lệnh càng lớn.

3- Tuỳ chọn: các tùy chọn quan trọng khác của lệnh sẽ được mô tả ngay dưới đây.

- Cửa sổ nhập các tùy chọn của lệnh có dạng sau:

+ Bên trái là danh sách các giáo viên dạy lớp hiện thời. Các giáo viên được kích hoạt chọn sẽ được phép tham gia vào lệnh, các giáo viên không được kích hoạt sẽ không được tham gia (trừ ra giáo viên đang dạy tại ô hiện thời mặc nhiên phải tham gia).

+ Bên phải là các điều kiện ràng buộc liên quan đến ràng buộc giáo viên và môn học như sau:

Bận, Nghỉ, Hạn chế: Nếu các lựa chọn này được kích hoạt (checked), các điều kiện Bận, Nghỉ, Hạn chế của ràng buộc giáo viên sẽ được tính đến và lệnh sẽ không phá vỡ các ràng buộc này. Mặc định các lựa chọn này là disable.

Điều kiện nghỉ tiết giáo viên: Nếu lựa chọn này kích hoạt thì các điều kiện nghỉ của giáo viên theo tiết học (ví dụ sáng dạy từ tiết ... đến tiết....) sẽ được tính đến trong quá trình thực hiện lệnh.

Điều kiện nghỉ ngày của giáo viên: Điều kiện này liên quan đến các ràng buộc nghỉ theo ngày của giáo viên (ví dụ xin nghỉ thứ ...) Số lượng phòng học môn: Đây là điều kiện liên quan đến một tính chất môn học: số phòng học môn qui định tại một thời điểm số lượng tiết học của môn học này không vượt quá số phòng học môn.

Học 1 tiết trong ngày: Tính chất chỉ học một tiết học trong một buổi của môn học này.

Các ràng buộc nghỉ tiết của môn học: Lựa chọn này liên quan đến các tính chất môn học liên quan đến ngày nghỉ trong tuần, đó là các tính chất 4 (không học tiết 5), 5 (không học tiết 4, 5), 6 (không học tiết 1), 7 (không học tiết 1, 2), 9 (chỉ học tiết 1), 10 (chỉ học tiết 5), 13 (chỉ học tiết 1 hoặc 5), 14 (học vào đầu tuần), 15 (học vào cuối tuần).

Kiểm tra khóa dữ liệu: Nếu lựa chọn này kích hoạt (mặc định là enable) thì khóa dữ liệu trên TKB lớp hiện thời sẽ có hiệu lực: lệnh không cho phép phá vỡ các tiết đã được khóa.

Không phá vỡ cặp tiết xếp liền: Nếu lựa chọn này được kích hoạt (mặc định enable) thì các lệnh sẽ không phá vỡ các cặp tiết đã xếp liền nhau trên thời khóa biểu.

- Sau khi đã đặt xong các thông số ban đầu và tuỳ chọn của lệnh bấm nút Thực hiện để bắt đầu thực hiện lệnh. Nếu tìm thấy phương án (lời giải) cửa sổ kết quả sau xuất hiện:

+ Phía trái cửa sổ này sẽ hiện một phương án thực hiện lệnh. Bắt đầu từ ô TKB hiện thời (màu xanh), các tiết sẽ phải dịch chuyển theo thứ tự các ô đã được ghi trên thời khóa biểu theo đúng thứ tự. Trong hình ảnh trên, thứ tự các ô cần chuyển đổi là: Toán --> Địa --> Nhạc --> Văn --->ô trống được thực hiện đúng theo thứ tự trên.

+ Bên phải tại vị trí Chú thích có ghi rõ phương án thực hiện lệnh bằng chữ.

+ Người dùng có thể kiểm tra trực tiếp kết quả của lệnh bằng cách kích chọn các ô trên TKB lớp để xem TKB giáo viên tương ứng phía dưới. Bằng cách đó, người xếp TKB chính là người quyết định có chọn phương án hiện thời hay không.

+ Nếu phương án hiện thời không làm hài lòng người quan sát thì có thể tiếp tục tìm kiếm các phương án khác bằng cách nhấn nút Tìm tiếp.

+ Nút Dừng lại dùng để kết thúc việc tìm kiếm các phương án tìm kiếm hiện thời. Khi đó sẽ trở về trạng thái ban đầu của cửa sổ lệnh và người dùng có thể thực hiện tiếp tục việc tìm lời giải sau khi đã đặt lại các lựa chọn của mình.

+ Nếu phương án hiện thời là thỏa mãn thì nhấn nút Kết thúc để lựa chọn phương án này.

+ Ngược lại nhất nút Hủy lệnh để hủy và đóng cửa sổ lệnh.

Về đầu trang

2.2. Lệnh CX

Lệnh CX (Xếp có điều kiện - Conditional eXecution) là lệnh dùng thuật toán CX để cố gắng xếp một tiết trên TKB lớp hoặc giáo viên. Cách thực hiện lệnh này dựa trên lệnh PUSH OUT vừa mô tả ở trên: khi thực hiện lệnh CX, chương trình sẽ tìm một vị trí thích hợp để có thể xếp được tiết học hiện thời, sau đó dùng lệnh Push Out để “giải phóng” ô này trên TKB lớp tương ứng. Lệnh CX là một lệnh rất quan trọng, lệnh này sẽ giúp các giáo viên trong mọi trường hợp sẽ xếp xong thời khóa biểu của mình như ý muốn.

Lệnh CX được thực hiện bằng cách kích nút CX trên Info View của lớp hoặc giáo viên hoặc nút lệnh trên Toolbar tương ứng.

Cửa sổ ban đầu của lệnh có dạng sau:

Cửa sổ này hoàn toàn tương tự như lệnh PUSH OUT đã trình bày ở trên, điểm khác biệt duy nhất là ban đầu trên TKB của lớp hiện thời sẽ không có ô nào được đánh dấu.

+ Trong ví dụ trên lệnh CX sẽ thực hiện việc xếp tiết Lý vào thời khóa biểu lớp 6A. Ta nhận thấy trên TKB lớp có 01 ô trống là thứ 4, tiết 5. Tuy nhiên giáo viên môn Lý của lớp này lại đang bận vào lúc này, vậy không thể xếp trực tiếp tiết Lý vào ô trống này được. Do đó lệnh CX sẽ tìm một vị trí khác trên TKB mà giáo viên dạy Lý đang rỗi và tiến hành giải phóng ô thời khóa biểu này. Như vậy bản chất của lệnh CX là giải phóng (PUSH OUT) một ô TKB để xếp bằng được một tiết trên thời khóa biểu.

+ Sau khi đã chọn môn Sinh hoạt và các lựa chọn khác của lệnh, nhấn nút Thực hiện để bắt đầu tiến hành lệnh CX.

Màn hình kết quả có dạng sau xuất hiện:

Ta thấy rằng vị trí mà lệnh CX muốn giải phóng trên TKB lớp 6A là tiết Địa tại thứ 2, tiết 2. Các bước tiếp theo của lệnh hoàn toàn tương tự lệnh PUSH OUT đã trình bày ở trên.

Về đầu trang

2.3. Lệnh Move To

Lệnh Move To là lệnh dịch chuyển một tiết trên thời khóa biểu từ vị trí này sang vị trí khác. Đây là một lệnh quan trọng dùng để tinh chỉnh thời khóa biểu với mục đích làm “đẹp” thời khóa biểu theo ý muốn.

Trong phần mềm TKB có 5 cách (thuật toán) thực hiện lệnh Move To này. Đó là các cách sau:

- Thuật toán CX

- Thuật toán Vị trí cố định (FPR)

- Thuật toán Vị trí động (DPR)

- Thuật toán đổi chỗ trực tiếp (DR)

- Phương pháp hỗn hợp (AIO)

Để thực hiện lệnh tinh chỉnh Move To trên thời khóa biểu lớp hoặc giáo viên có 2 cách thực hiện như sau:

1. Dùng chuột kéo thả trực tiếp trên thời khóa biểu (Drag & Drop Method)

2. Kích chuột phải tại vị trí đầu tiên chọn Đánh dấu, kích chuột phải tại vị trí đích và chọn Chuyển tới.

Sau đây sẽ mô tả lệnh Move To cho trường hợp dùng thuật toán CX đã được viết lại mới hoàn toàn trong TKB 5.5.

Cửa sổ lệnh ban đầu có dạng sau:

Màn hình của lệnh có dạng tương tự như lệnh PUSH OUT đã trình bày ở trên. Trên khung TKB lớp hiện thời bạn sẽ thấy có 2 ô được đánh dấu trên thời khoá biểu, đó là ô đánh dấu ban đầu cần được chuyển đi (tô màu da cam) và ô đích cần được chuyển đến (tô màu xanh). Trong hình vẽ trên, ô ban đầu là môn VAN, thứ 3, tiết 4, ô đích là môn TIN, thứ 6, tiết 4. Cách thực hiện lệnh này như sau: chương trình sẽ “giải phóng” ô đích và chuyển ô ban đầu đến vị trí ô đã được giải phóng này. Vậy lệnh Move To theo CX về bản chất cũng là thực hiện lệnh PUSH OUT.

Do đó việc thực hiện các bước tiếp theo của lệnh này hoàn toàn tương tự như đã trình bày ở phần trước của tài liệu này.

Chú ý: Trong khi thực hiện việc “giải phóng” tiết học tại ô đích, tiết học tại vị trí ban đầu sẽ bị “tạm xóa”. Do vậy trong quá trình thực hiện lệnh và thể hiện các phương án trên màn hình, cần nhớ rằng ô dữ liệu ban đầu (màu da cam) đã bị xóa trên TKB.

Về đầu trang

2.4. Đặt các chế độ tinh chỉnh thời khóa biểu

Trong phiên bản TKB 5.5 việc đặt chế độ (thuật toán) cho các lệnh tinh chính dữ liệu trên thời khóa biểu bằng cách kéo thả có thể được làm ngay trên các màn hình xem dữ liệu chính như Main Loop, Show All, Browse Teacher, Triple View.

Phía trên cửa sổ của các lệnh View chính, ta sẽ thấy hình ảnh sau:

Đây chính là vị trí có thể đặt được các thông số quyết định thuật toán cho lệnh kéo thả dữ liệu trên thời khóa biểu. Nhấn chuột tại vị trí này sẽ xuất hiện Popup sau cho phép ta chọn thuật toán tương ứng

Về Trang trước | Về đầu trang | Trang sau