QUY TRÌNH 6 BƯỚC XẾP THỜI KHOÁ BIỂU

Làm việc trong màn hình Main Loop

Sau đây là mô tả các bước hay thao tác thường gặp trong màn hình Main Loop, một trong những chức năng điều chỉnh dữ liệu chính của phần mềm TKB.

Bước 1. Trước hết hãy chú ý đến các vị trí chức năng chính của màn hình Main Loop.

Bước 2. Bây giờ hãy chú ý đến Khung thông tin toàn trường, cửa sổ nhỏ này cho chúng ta một số thông tin quan trọng nhất của TKB hiện thời trên phạm vi toàn trường.

Bước 3. Tiếp theo ta hãy chú ý đến Khung thông tin lớp - cho phép xem một số thông tin chính và một số nút lệnh quan trọng liên quan đến TKB của Lớp hiện thời. Ta hãy chú ý đặc biệt đến Môn được chọn và Giáo viên được chọn, hay còn gọi là Môn sửa và Giáo viên sửa.

Bước 4. Tiếp theo ta lại chú ý đến Khung  thông tin giáo viên - cửa sổ cho phép xem các thông tin chính và một số nút lệnh chính liên quan đến TKB Giáo viên hiện thời. Hãy chú ý nhất đến Môn được chọn và Lớp được chọn, hay còn gọi là Môn sửa và Lớp sửa.

Bước 5. Ta hãy chú ý đến hệ thống Thanh công cụ hiện có trên màn hình, đặc biệt là thanh công cụ của Main Loop. Các lệnh hay dùng nhất của màn hình này sẽ được thực hiện tại đây.

Bước 6. Khi đưa chuột lên thực đơn TKB, ta sẽ thấy một hệ thống thực đơn phức tạp được thiết kế khá chi tiết cho Main Loop. Tuỳ thuộc vào vị trí Ô làm việc hiện thời (tức là Ô màu vàng) đang nằm tại TKB Lớp hay Giáo viên, thực đơn TKB sẽ cho chúng ta các hệ thống lệnh khác nhau. Hãy chú ý đến điều này

Hệ thống lệnh của thực đơn TKB khi Ô hiện thời nằm trên TKB Lớp:

Hệ thống lệnh của thực đơn TKB khi Ô hiện thời nằm trên TKB Giáo viên:

Các hệ thống thực đơn này có ý nghĩa như sau:

- Các lệnh nằm trên thực đơn chính là các lệnh làm việc chính với Ô Thời khóa biểu, tương đương với các lệnh khi ta kích chuột phải hoặc kích đúp chuột trên TKB.

- Các lệnh nằm trên thực đơn cấp 2 tương đương với các lệnh thường gặp trong Main Loop và trên Thanh công cụ. 

Bước 7. Ta hãy chú ý đến hình mũi tên kết nối giữa hai TKB Lớp và Giáo viên. Nếu mũi tên liền (không có hai gạch đỏ ở giữa), ta đang ở trong chế độ Đồng Bộ TKB, còn nếu mũi tên có hai gạch đỏ  , ta đang ở trong chế độ Không Đồng Bộ TKB. Để chuyển đổi giữa hai chế độ Đồng Bộ TKB hãy kích chuột tại vị trí mũi tên này, hoặc kích nút lệnh Đồng bộ Bật/ Tắt ()trên thanh công cụ. Trong chế độ Đồng Bộ TKB, hai TKB Lớp và Giáo viên sẽ luôn tương thích với nhau thông qua vị trí của Ô hiện thời (màu vàng) trên TKB hiện thời. Có thể nói vị trí Ô hiện thời là trọng tâm chú ý nhất của các màn hình hiệu chỉnh TKB như Main Loop, Show All, Browse Teacher.

Bước 8. Để duyệt và xem TKB của các Lớp khác và Giáo viên khác hãy kích chuột vào các nút Symbol">¬ và Symbol">® bên cạnh tên Lớp và Giáo viên trong Khung thông tin. Hoặc ta có thể dùng các phím nóng PgUp, PgDn, Ctrl-PgUp, Ctrl-PgDn. Nếu ta kích chuột lên ngay tên Lớp và Giáo viên, một thực đơn sẽ xuất hiện cho phép chọn Lớp hay Giáo viên mới.

Bước 9. Để chuyển nhanh đến một Lớp ta có thể dùng lệnh Tìm kiếm lớp. Thực hiện lệnh TKB/Tìm kiếm lớp hoặc nhấn chuột vào biểu tượng Tìm kiếm lớp   trên thanh công cụ

Màn hình sau xuất hiện:

- Nhấn chuột chọn các tiêu chí tìm kiếm , có thể chọn một hoặc nhiều tiêu chí tìm kiếm.

- Nhấn OK. Những lớp thoả mãn yêu cầu sẽ được hiển thị trong phần Kết quả.

- Chọn lớp để hiển thị trong những lớp đã được tìm ra.

Nút Symbol">® Chọn thêm một lớp hiển thị.

Nút Symbol">¬ Loại bỏ một lớp hiển thị.

Nút >>> Hiển thị tất cả các lớp được tìm ra.

Nút <<< Loại bỏ tất cả các lớp đã được chọn để hiển thị.

Các tiêu chí tìm kiếm được đưa vào công cụ này rất phong phú và phù hợp với yêu cầu của nhiều giáo viên xếp thời khoá biểu khi sử dụng phần mềm TKB 4.0, bạn có thể xem trong hướng dẫn sử dụng để biết rõ hơn về các tiêu chí này.

Bằng việc kết hợp khéo léo các  tiêu chí tìm kiếm đã nêu trên, người xếp thời khoá biểu có thể nhanh chóng xác định được lớp học thoả mãn yêu cầu của mình.

Bước 10. Để chuyển nhanh đến một Giáo viên ta có thể dùng lệnh Tìm kiếm Giáo viên. Thực hiện lệnh TKB/Tìm kiếm giáo viên hoặc nhấn chuột vào biểu tượng Tìm kiếm giáo viên  trên thanh công cụ

Màn hình sau xuất hiện:

- Nhấn chuột chọn các tiêu chí tìm kiếm , có thể chọn một hoặc nhiều tiêu chí tìm kiếm.

- Nhấn OK. Những giáo viên thoả mãn yêu cầu sẽ được hiển thị trong phần Kết quả.

- Chọn giáo viên để hiển thị trong những lớp đã được tìm ra

Nút Symbol">® Chọn thêm một giáo viên hiển thị

Nút Symbol">¬ Loại bỏ một giáo viên hiển thị

Nút >>> Hiển thị tất cả các giáo viên được tìm ra

Nút <<< Loại bỏ tất cả các giáo viên đã được chọn để hiển thị

Bằng việc kết hợp khéo léo các tiêu chí tìm kiếm trên, người xếp thời khoá biểu có thể nhanh chóng xác định được những giáo viên có thời khoá biểu thoả mãn với những yêu cầu tìm kiếm của mình.

Bước 11. Để biết những môn chưa được xếp, tình trạng, trạng thái của lớp| giáo viên hiện thời, cũng như những gợi ý nên xếp “tay” như thế nào, hãy kích chuột vào nút lệnh Gợi ý trên Khung thông tin hoặc nhấn chuột vào biểu tượng Gợi ý  trên thanh công cụ.

Bước 12. Bây giờ ta sẽ thực hiện những thao tác xếp TKB bằng tay đầu tiên. Hãy chú ý vào vị trí và giá trị của Môn được chọn và Giáo viên được chọn trên cửa sổ thông tin của Lớp hiện thời. Ví dụ trong cửa sổ dưới đây Môn chọn là Thể dục và Giáo viên được chọn là Nguyễn Diệu Ngọc của lớp 10A. Chú ý rằng đối với Lớp, Giáo viên chọn sẽ được xác định duy nhất từ Môn được chọn.

Môn chọn sẽ xác định duy nhất Giáo viên chọn và ngược lại. Đây chính là Môn học (hay Giáo viên) mà chúng ta đang muốn xếp vào một tiết của TKB Lớp hiện thời. Ta hãy kích đúp chuột trên một Ô trống bất kỳ của TKB Lớp và chọn lệnh Môn đã chọn, chương trình sẽ tiến hành việc xếp tay Môn chọn (Giáo viên chọn) vào vị trí này của Thời khóa biểu. Trong trường hợp không có một trở ngại nào, Môn chọn sẽ được xếp vào TKB, ngược lại trên màn hình sẽ thông báo các nguyên nhân dẫn đến thất bại của việc xếp tay vừa rồi.

Bước 13. Nếu ta muốn xếp một Môn khác so với Môn được chọn vào một vị trí cụ thể trên TKB, hãy kích đúp chuột tại Ô này và chọn Môn khác. Một thực đơn con môn học sẽ xuất hiện sau đó, kích chọn môn cần xếp, chương trình sẽ thực hiện quá trình giống như bước trên nhưng với Môn chọn mới. Sau khi thực hiện lệnh này, ta sẽ thấy Môn được chọn và Giáo viên được chọn đã thay đổi theo Môn vừa chọn.

Bước 14. Giả sử ta muốn thay đổi Môn đã chọn trên cửa sổ trên mà chưa cần xếp ngay vào vị trí nào. Ta hãy kích chuột ngay tại vị trí của Môn được chọn hay Giáo viên được chọn, một thực đơn con sẽ xuất hiện cho phép chọn một Môn mới hay Giáo viên mới.

Sau khi chọn môn mới từ thực đơn con này, giả sử ta chọn môn Lịch sử và nhấn nút Thực hiện, ta thấy nó đã thay thế vào vị trí của Môn được chọn (xem hình bên phải).

Bước  15. Nút Tự động trên cửa sổ trên có chức năng tự động tìm lại Môn được chọn và Giáo viên được chọn thích hợp. Cách tìm lại của chương trình là sẽ tìm Môn học "xấu nhất" của Lớp hiện thời. Trong mọi trường hợp nếu Lớp này chưa xếp TKB xong thì lệnh này (Tự động) sẽ chọn ra được Môn, Giáo viên còn chưa xếp xong của Lớp này.

Bước 16. Trong nhiều trường hợp việc xếp bằng "tay" Môn được chọn (hay Giáo viên được chọn) vào các ô trống của TKB Lớp hiện thời không thể thực hiện được. Trong các trường hợp này ta phải sử dụng đến lệnh CX (xếp có điều kiện). Ta hãy chú ý đến nút lệnh CX có trên cửa sổ Khung thông tin của Lớp, nút lệnh tương ứng trên Thanh công cụ là . Lệnh CX thực hiện việc xếp "có điều kiện" Môn chọn (Giáo viên chọn) vào TKB hiện thời. Ta sẽ còn quay lại lệnh này kỹ hơn trong các bước sau.

Bước 17. Bây giờ ta hãy chuyển sang các thao tác xếp "tay" TKB của Giáo viên. Hãy chú ý đến Môn được chọn và Lớp được chọn trên cửa sổ Khung thông tin của giáo viên hiện thời (Hay còn gọi là Môn sửa và Lớp sửa). Trong hình dưới đây, Môn chọn là Vật lý, Lớp chọn là 12A12. Chú ý rằng đối với Giáo viên, Môn chọn và Lớp chọn không có quan hệ chặt chẽ như đối với Môn chọn và Giáo viên chọn của Lớp. Vì một giáo viên có thể dạy nhiều Môn học tại nhiều Lớp khác nhau.

Bước 18. Muốn thay đổi Môn chọn và Lớp chọn của Giáo viên, ta hãy kích chuột tại vị trí hiện của chúng ngay trên Khung thông tin Giáo viên. Một thực đơn con sẽ xuất hiện sau đó cho phép lựa chọn một Môn mới hoặc Lớp mới. Trong thực đơn này chỉ xuất hiện Môn và Lớp mà giáo viên này được phân công dạy.

Để chọn Môn chọn mới hoặc Lớp chọn mới, ta kích chuột lên Môn (Lớp) đó và nhấn nút Thực hiện trên thực đơn con. Môn (Lớp) này sẽ được thay thế vào vị trí Môn chọn và Lớp chọn.

Bước 19. Để xếp "tay" Môn đã chọn và Lớp đã chọn vào một vị trí trên TKB giáo viên, ta hãy kích đúp chuột tại Ô này và chọn Môn, Lớp đã chọn. Nếu việc xếp tay thành công, Môn và Lớp chọn sẽ được đưa vào TKB Giáo viên, ngược lại chương trình sẽ thông báo các nguyên nhân và lỗi tương ứng.

Bước 20. Nếu ta muốn chọn Môn chọn và Lớp chọn trực tiếp để xếp vào một vị trí đã định trước trên TKB giáo viên mà không sử dụng Môn chọn và Lớp chọn trên Khung thông tin giáo viên thì có thể thao tác như sau:

- Kích đúp chuột trên Ô TKB giáo viên, sau đó chọn Giáo viên khác từ Thực đơn chọn. Bước này thực chất là chọn lại Môn chọn.

- Kích đúp lại trên Ô này lần thứ hai và chọn Lớp khác từ Thực đơn đã chọn. Sau bước này, chương trình sẽ xếp cặp (Môn, Lớp) vào vị trí hiện thời. Trường hợp không thành công sẽ thông báo lỗi tương ứng.

Bước 21. Nút lệnh Tự động trên cửa sổ Khung thông tin giáo viên sẽ thực hiện việc tìm ra cặp Môn chọn, Lớp chọn có TKB hiện thời "xấu nhất". Trong mọi trường hợp đây sẽ là cặp Môn, Lớp chọn hợp lý để có thể chuẩn bị đưa vào Thời khóa biểu giáo viên hiện thời.

Bước 22. Trong nhiều trường hợp việc xếp bằng "tay" Môn chọn và Lớp chọn vào các ô trống của TKB Giáo viên hiện thời không thể thực hiện được. Trong các trường hợp này ta phải sử dụng đến lệnh CX (xếp có điều kiện). Ta hãy chú ý đến nút lệnh CX có trên cửa sổ Khung thông tin Giáo viên, nút lệnh tương ứng trên Thanh công cụ là . Lệnh CX thực hiện việc xếp "có điều kiện" Môn chọn và Lớp chọn vào TKB Giáo viên hiện thời. Ta sẽ còn quay lại lệnh này kỹ hơn trong các bước sau.

Bước 23. Để xóa một tiết trên Thời khóa biểu (Lớp hoặc Giáo viên), hãy thực hiện một trong các thao tác đơn giản sau:

1 - Kích chuột tại vị trí trên Thời khóa biểu và nhấn phím Delete

2 - Kích chuột phải tại Ô thời khóa biểu và chọn Xoá từ thực đơn.

3- Kích chuột trên Ô TKB và thực hiện lệnh TKB/Xoá.

Bước 24. Để xóa toàn bộ một Thời khóa biểu Lớp hoặc Giáo viên ta thực hiện một trong các thao tác sau:

1 - Đưa Ô hiện  thời (màu vàng) về TKB muốn xóa và nhấn phím Ctrl-Delete. Sau đó nhấn Đồng ý cho câu hỏi tiếp theo.

2 - Kích các nút lệnh tương ứng trên Thanh công cụ là Xóa TKB Lớp ().

Bước 25. Giả sử ta muốn xóa các tiết của cùng một Môn học trên TKB Lớp, hoặc ta muốn xóa các tiết thuộc cùng một Lớp học trên TKB Giáo viên, ta hãy thực hiện thao tác sau: Kích chuột phải tại vị trí muốn xóa và chọn Xoá tất cả, sau đó kích nút Đồng ý trên hộp hội thoại .

Bước 26. Thay đổi chế độ hiển thị TKB. Thời khóa biểu Lớp trong Main Loop có hai chế độ hiển thị: hiển thị theo Tên môn học hoặc theo Mã giáo viên. Để chuyển đổi giữa hai chế độ này chúng ta dùng nút lệnh  trên Thanh công cụ hoặc phím nóng F5 hoặc thực đơn TKB/Lớp/Chế độ TKB. Thời khóa biểu Giáo viên cũng có hai chế độ xem: hiển thị theo Tên Lớp và theo Mã môn học. Để chuyển đổi giữa hai chế độ này chúng ta dùng nút lệnh  trên Thanh công cụ hoặc phím nóng Ctrl-F5 hoặc thực đơn TKB/Giáo viên/Chế độ TKB.

Bước 27. Ta hãy tìm hiểu các khả năng hiển thị khác trên TKB Lớp. Ngoài khả năng thể hiện nội dung TKB theo 2 kiểu khác nhau đã nêu trong bước trên, chương trình còn cho phép "tô màu" các ô TKB theo 2 cách sau đây: (1) tô màu các ô là các môn học "xấu" của lớp này và (2) tô màu các ô là giáo viên có TKB "xấu". Việc tô màu các "phần tử xấu" trên TKB sẽ giúp chúng ta định hướng được các công việc điều chỉnh và tối ưu hóa TKB. Nút lệnh Mon và Gv trên Khung thông tin lớp dùng để thực hiện các lệnh "tô màu" vừa nêu trên. Nút lệnh C (Clear) dùng để huỷ các lệnh tô màu này.

Bước 28. Tương tự trên bây giờ ta hãy tìm hiểu các khả năng hiển thị khác trên TKB Giáo viên. Ngoài khả năng thể hiện nội dung TKB theo 2 kiểu khác nhau đã nêu trong bước 22 trên, chương trình còn cho phép "tô màu" các ô TKB Giáo viên theo 2 cách sau đây: (1) tô màu các ô là các môn học "xấu" của lớp tương ứng và (2) tô màu các ô có TKB lớp là "xấu". Việc tô màu các "phần tử xấu" trên TKB sẽ giúp chúng ta định hướng được các công việc điều chỉnh và tối ưu hóa TKB. Nút lệnh Mon và Lop trên Khung thông tin giáo viên dùng để thực hiện các lệnh "tô màu" vừa nêu trên. Nút lệnh C (Clear) dùng để huỷ các lệnh tô màu này.

Bước 29. Để thực hiện lệnh xếp tự động hoàn toàn một TKB Lớp hoặc Giáo viên hiện thời ta chỉ việc thực hiện lệnh X (Xếp tự động) tương ứng. Để thực hiện lệnh này ta có thể thực hiện theo một trong các cách sau:

- Bấm phím nóng X

- Kích nút X trên Khung thông tin

- Kích nút Xếp tự động   trên Thanh công cụ

- Thực hiện lệnh TKB/Lớp|Giáo viên/Xếp tự động(X)

Chú ý: Khi bấm nút lệnh Xếp tự động ()trên Thanh công cụ, lệnh X sẽ được thực hiện cho Thời khóa biểu hiện thời, tức TKB chứa Ô làm việc hiện thời.

Bước 30. Trong một số trường hợp việc xếp một tiết vào một vị trí trên Thời khóa biểu có thể tiến hành nhanh chóng bằng cách kích đúp chuột tại ô này, sau đó chọn chức năng Ttự động điền từ thực đơn con xuất hiện. Lệnh này sẽ tự động tìm các đối tượng thích hợp để điền vào vị trí này của Thời khóa biểu.

Bước 31. Lệnh CX - xếp có điều kiện. Lệnh này thực hiện việc xếp một tiết vào TKB Lớp hoặc Giáo viên hiện thời. Việc xếp này được tiến hành một cách "có điều kiện" do đó có thể kiểm soát được khả năng thành công của lệnh.  Mặc định lệnh này sẽ xếp Môn được chọn vào TKB Lớp và Môn + Lớp được chọn vào TKB Giáo viên, tuy nhiên ta có thể thay đổi điều này trong khi thực hiện lệnh. Như đã trình bày trong bước 18, lệnh CX thường được dùng khi mọi khả năng xếp bằng tay vào TKB không thể thực hiện được nữa. Các thao tác cụ thể của lệnh CX như sau:

1 - Nhấn nút CX trên Khung thông tin, hoặc nút lệnh  trên Thanh công cụ, hoặc phím nóng Ctrl-X, hoặc lệnh Xếp có điều kiện(CX) từ thực đơn TKB. Hộp hội thoại Xếp có điều kiện xuất hiện như sau (màn hình đối với CX của Lớp):

2- Có thể thay đổi lại Môn học cần xếp tại vị trí Chọn môn cần xếp. Mặc định tại vị trí này hiện Môn được chọn và Giáo viên được chọn. Như vậy mặc định lệnh CX sẽ xếp Môn được chọn  vào TKB Lớp hiện thời.

3- Nhấn nút Xác định điều kiện, cửa sổ sau sẽ xuất hiện:

Cửa sổ trên được gọi là CX Dialog hay CX/MoveTo/PO Dialog.  Cửa sổ này có nhiệm vụ cài đặt các "điều kiện" của lệnh CX, tức là các điều kiện liên quan đến các giáo viên có thể bị phá vỡ để thực hiện thành công lệnh CX. Các điều kiện này bao gồm:

- Số lượng Giáo viên có thể bị phá vỡ điều kiện

- Các Giáo viên cụ thể nào có thể bị phá vỡ điều kiện

- Các ràng buộc nào có thể bị phá vỡ: Số tiết trống lớn nhất, Tổng số tiết trống, Số buổi nghỉ, Số ngày nghỉ, các điều kiện Bận, Nghỉ, Hạn Chế.

- Các tính chất môn học bị phá vỡ

Sau khi cài đặt xong các điều kiện thì nhấn nút Kết thúc để thoát về lệnh CX.

4- Nhấn nút Thực hiện lệnh để thực hiện lệnh CX.

Trường hợp lệnh thành công, cửa sổ Tiền báo cáo (Virtual Report)sẽ xuất hiện như hình dưới đây:

Cửa sổ này rất quan trọng, nó cho phép chúng ta kiểm tra trước các kết quả của lệnh trước khi quyết định có nên thực hiện chúng hay không. Cửa sổ Tiền báo cáo được chia làm 3 phần: phần trên cùng là thể hiện thay đổi của các TKB lớp. Bên trái là TKB lớp trước khi thực hiện lệnh, bên phải là TKB lớp đó sau khi thực hiện lệnh. Các ô có dữ liệu thay đổi được hiện thị màu khác. Phần giữa của cửa sổ ghi các thay đổi bằng chữ. Mỗi thay đổi được ghi trên một dòng. Kích chuột tại các dòng này sẽ kích hoạt thể hiện của các TKB tương ứng. Phần cuối của cửa sổ Tiền báo cáo thể hiện các TKB giáo viên bị thay đổi. Tương tự, bên trái là TKB giáo viên trước khi thay đổi, bên phải là TKB giáo viên đó sau khi thực hiện lệnh. Nhấn nút Kết thúc để đóng cửa sổ này và quay về lệnh CX.

5- Để kết thúc lệnh, nhấn nút Thực hiện lệnh hoặc Huỷ lệnh.

Lệnh CX trên TKB Giáo viên được thực hiện hoàn toàn tương tự.

Bước 32. Giải phóng một vị trí trên Thời khóa biểu, lệnh chuyển đi(Push Out).  Lệnh này có nhiệm vụ "giải phóng" một vị trí trên TKB Lớp hoặc Giáo viên bằng cách chuyển tiết này sang một vị trí khác trên Thời khóa biểu. Chú ý rằng ta chuyển đi chứ không phải là xóa chúng khỏi Thời khóa biểu. Mục đích chính của lệnh là "làm rỗng" một Ô TKB mà không quan tâm tiết này được chuyển đi đâu. Lệnh này đặc biệt hữu ích trong quá trình xếp, điều chỉnh TKB. Các thao tác của lệnh này như sau:

1- Kích chuột phải tại Ô TKB muốn giải phóng và kích hoạt lệnh Chuyển đi. Màn hình chuyển đi TKB lớp xuất hiện:

2- Nhấn nút Điều kiện/Tuỳ chọn để đặt điều kiện cho lệnh này. Xuất hiện cửa sổ CX Dialog hoàn toàn tương tự như trong lệnh CX (xem bước 29). Sau khi nạp xong điều kiện thì nhấn Kết thúc để đóng cửa sổ này lại.

3- Nhấn nút Thực hiện lệnh.

Nếu lệnh thực hiện thành công, cửa sổ Tiền báo cáo sẽ xuất hiện tương tự như trong bước 29.

Nhấn nút Kết thúc để đóng cửa sổ Tiền báo cáo.

4- Để kết thúc lệnh, nhấn nút Kết thúc hoặc Huỷ lệnh.

Bước 33. Đánh giá Thời khóa biểu. Chúng ta có một công cụ cho phép đánh giá một Thời khóa biểu (Lớp hoặc Giáo viên) là "xấu" hay "tốt". Việc đánh giá này thông qua 2 giá trị số CFC() dùng để đánh giá TKB Lớp và CFT() dùng để đánh giá TKB Giáo viên. Giá trị này càng lớn thì TKB càng "xấu", ngược lại giá trị này càng nhỏ thì TKB càng "tốt".  Hai hàm số CFC() và CFT() được gọi là các Hàm Đánh giá TKB Lớp và Giáo viên tương ứng. Ta có thể nhìn thấy các giá trị này ngay trên các Khung thông tin của Lớp và Giáo viên. Để hiểu kỹ hơn về các hàm này có thể tham khảo thêm các tài liệu TKB 4.8 User Guide - Hướng dẫn sử dụng TKB 4.8

Bước 34. Trong khi làm việc, điều chỉnh, căn chỉnh dữ liệu chúng ta rất cần các thông tin về Thời khóa biểu của các Lớp và Giáo viên. Nếu thông tin có trên các Khung thông tin của màn hình không đủ, ta có thể thực hiện các thao tác sau để xem thêm những thông tin bổ ích này.

1- Trạng thái TKB của Lớp và Giáo viên hiện thời. Lệnh này cho chúng ta biết những thông tin cơ bản nhất của TKB của Lớp và Giáo viên hiện thời như tổng số tiết, số tiết đã xếp, số tiết chưa xếp, ... Để thực hiện lệnh này hãy kích hoạt nút lệnh Class Status  hoặc phím F3 để xem trạng thái Lớp và nút lệnh Teacher Status  hoặc phím Ctrl-F3 để xem trạng thái Giáo viên hiện thời.

2 - Xem thông tin Lớp và Giáo viên hiện thời. Lệnh này cho phép xem được rất nhiều thông tin về Lớp và Giáo viên hiện thời. Để thực hiện hãy kích các nút lệnh Thông tin trên Khung thông tin hoặc biểu tượng  trên Thanh công cụ.

Bước 35. Trong trường hợp cần điều chỉnh (tinh chỉnh) nhỏ bảng PCGD của lớp hiện thời, ta có thể dùng lệnh Tinh chỉnh bảng PCGD. Đây là một lệnh hay dùng vì trong đa số các trường hợp không cần quay trở lại lệnh nhập PCGD để nhập lại các thay đổi này. Để kích hoạt lệnh này hãy bấm phím D hoặc nút lệnh  trên Thanh công cụ. Màn hình sau sẽ xuất hiện:

Màn hình tinh chỉnh PCGD ở trên có 4 cột: Môn học, Giáo viên, Số tiết chưa xếp, Tổng số tiết. Tại đây chỉ có thể có hai phương án điều chỉnh: (a) chỉ điều chỉnh Tổng số tiết và (b) điều chỉnh cả Tổng số tiết và Giáo viên dạy. Để điều chỉnh một PCGD hãy kích đúp chuột tại dòng muốn điều chỉnh, cửa sổ Tinh chỉnh bảng PCGD có dạng sau xuất hiện:

Sau khi đã điều chỉnh xong nhấn nút Kết thúc để đưa thay đổi này vào bảng PCGD.

Chú ý: Lệnh Tinh chỉnh bảng PCGD chỉ cho phép thay đổi Giáo viên khi môn học này chưa được xếp bất cứ tiết nào trong TKB, hay nói cách khác điều kiện để thay đổi được Giáo viên dạy là Số tiết chưa xếp = Tổng số tiết. Trong trường hợp ngược lại, chương trình sẽ không cho chúng ta thay đổi Giáo viên.

Bước 36. Các nút lệnh Kiểm tra dùng để kiểm tra các mâu thuẫn logic nội tại của các điều kiện TKB Lớp và Giáo viên. Để thực hiện lệnh này kích các nút Kiểm tra trên Khung thông tin, các nút ,  trên Thanh công cụ, hoặc các phím nóng V, Ctrl-V.

Bước 37. Lệnh Ghi vào bộ nhớ và Khôi phục từ bộ nhớ . Hai lệnh này đã có từ phiên bản TKB 2.1. Lệnh Ghi vào bộ nhớ dùng để đánh dấu tình trạng hiện thời của màn hình và Khôi phục từ bộ nhớ dùng để khôi phục lại trạng thái màn hình đã được đánh dấu trước đó. Để thực hiện lệnh  Ghi vào bộ nhớ gõ phím E hoặc nút lệnh . Để thực hiện lệnh Khôi phục từ bộ nhớ gõ phím R hoặc nút lệnh .

Bước 38. Lệnh xem nhanh TKB Lớp và Giáo viên. Ngoài việc có thể xem các TKB Lớp và Giáo viên trực tiếp trên màn hình Main Loop, chúng ta còn có thể xem thêm 01 TKB Lớp hoặc 01 TKB Giáo viên trên màn hình. Như vậy với các lệnh này trên màn hình Main Loop ta có thể xem được cùng một lúc 2 TKB Lớp + 1 TKB Giáo viên hoặc 2 TKB Giáo viên + 1 TKB Lớp.

Để kích hoạt việc xem nhanh TKB Lớp, hãy bấm phím F6, hoặc nút lệnh , hoặc lệnh Khung nhìn/Xem nhanh lớp.

Để kích hoạt việc xem nhanh TKB Giáo viên, hãy bấm tổ hợp phím Ctrl-F6, hoặc nút lệnh , hoặc lệnh Khung nhìn/Xem nhanh giáo viên.

Trên các màn hình xem nhanh TKB Lớp hoặc Giáo viên các thao tác với chuột trên Ô làm việc vẫn có giá trị tương đương như trong màn hình hiệu chỉnh Main Loop.

Bước 39. Bây giờ ta hãy thực hiện 3 lệnh có liên quan đến quan hệ giữa hai TKB Lớp và Giáo viên trên màn hình. Các lệnh này rất hay được sử dụng và chúng là những cấu thành của "tư duy" xếp TKB bằng máy tính. Trước tiên đó là lệnh Thực đơn môn học thu gọn (hay Pick Môn - cách gọi trong các phiên bản trước). Giả sử ta đang chú ý và chuẩn bị xếp một môn học, ví dụ Toán, cho Lớp hiện thời. Nếu môn này đã xếp được một vài tiết, ta có thể xem ngay được TKB Giáo viên dạy môn Toán của Lớp này bằng khả năng Đồng bộ TKB (kích chuột lên ô có môn này). Nhưng giả sử môn này chưa có tiết nào trên TKB Lớp, khi đó làm thế nào để xem ngay được giáo viên dạy môn này? Đó chính là ý nghĩa của lệnh Thực đơn môn học thu gọn. Ta chỉ việc kích nút  trên Thanh công cụ, hoặc TKB/Lớp/Thực đơn môn học thu gọn, một thực đơn con các môn học hiện ra, ta chọn môn và kích nút Thực hiện, lập tức TKB Giáo viên của môn này sẽ xuất hiện.

Bước 40. Tương tự ta có lệnh Thực đơn Giáo viên thu gọn (hay Pick GV - cách gọi của các phiên bản trước). Kích nút , một thực đơn tên các giáo viên dạy lớp hiện thời xuất hiện, ta chọn tên một giáo viên và nhấn Thực hiện, TKB giáo viên này sẽ xuất hiện.

Bước 41. Liên quan đến Giáo viên ta có lệnh Thực đơn lớp thu gọn - Thực đơn ngắn lớp. Kích nút  trên Thanh công cụ, một thực đơn ngắn các lớp mà giáo viên này dạy xuất hiện, kích chọn lớp và nhấn Thực hiện, TKB của lớp này sẽ xuất hiện.

Bước 42. Bất cứ lúc nào ta cũng có thể xem và điều chỉnh được các ràng buộc giáo viên hiện thời bằng cách kích chọn nút Yêu cầu ràng buộc giáo viên  trên Thanh công cụ.

Bước 43. Để xem được cụ thể các ràng buộc môn học của Lớp hiện thời hãy kích nút lệnh  trên Thanh công cụ.

Bước 44. Bây giờ chúng ta sẽ học cách thực hiện lệnh Chuyển đổi các tiết học trên TKB (Lớp hoặc  Giáo viên), một trong các lệnh hay dùng nhất để tinh chỉnh, điều chỉnh Thời khóa biểu .

Công việc chuyển đổi như trên được thực hiện bởi lệnh chuyển tới(Move To) và được thực hiện theo một trong 3 cách sau:

Cách 1 (Phương pháp kéo thả): Kích giữ và rê chuột từ vị trí đầu đến vị trí cuối.

Cách 2 (Di chuyển với Khung hội thoại CX ): Kích chọn vị trí đầu, bấm chuột phải, chọn Đánh dấu. Sau đó kích chọn ô đích, bấm chuột phải, chọn Chuyển tới.

Cách 3 (dùng phím nóng): Chuyển Ô hiện thời đến vị trí đầu, bấm Ctrl-B. Chuyển Ô hiện thời đến vị trí đích, gõ tổ hợp phím Ctrl-T (cho Chuyển tới chuẩn, dùng CX Dialog), Ctrl-F (cho FPR) và Ctrl-D (cho DPR).

Sử dụng 4 thuật toán khác nhau để thực hiện công việc chuyển đổi tiết học trên Thời khóa biểu. 4 thuật toán này là:

1 - CX Dialog: Sử dụng thuật toán "có điều kiện" đã mô tả trong bước 29, 30.

2 - FPR (Fixed Position Replacement): Thuật toán Thay thế vị trí Cố định.

3 - DPR (Dynamic Position Replacement): Thuật toán Thay thế vị trí động.

4 - DR - Direct Replacement: Thuật toán thay thế Trực tiếp.

Khi thực hiện lệnh bằng kéo, kích rê và thả chuột, thuật toán thực hiện sẽ tuân thủ theo tham số được chỉ ra trong lệnh Lệnh chính/Lựa chọn/Xếp TKB/Các phương pháp kéo thả. Màn hình của lệnh này có dạng sau:

Như vậy mặc định khi ta sử dụng phương pháp kéo thả chuột, thuật toán FPR sẽ được thực hiện để chuyển đổi các tiết trên TKB.

Bước 45. Bây giờ ta hãy thử thực hiện lệnh chuyển đổi vị trí trên TKB sử dụng thuật toán FPR (Fixed Position Replacement). Đây là thuật toán rất hữu hiệu áp dụng trong các trường hợp nhà trường. Trước hết hãy thực hiện lệnh Lệnh chính/Lựa chọn. Nhấn vào Xếp TKB và chọn Thay thế vị trí cố định tại vị trí Lựa chọn phương pháp kéo thả. Nhấn nút OK để đóng màn hình của lệnh Lựa chọn.

Bây giờ ta bắt đầu thực hiện lệnh Chuyển tiết bằng FPR: Dùng chuột trỏ đến vị trí cần chuyển của TKB (lớp hoặc giáo viên) kích và rê chuột đến vị trí đích và nhả chuột. Hoặc có thể thực hiện lệnh bằng bàn phím: đưa ô TKB đến vị trí đầu, gõ Ctrl-B, đưa ô TKB đến vị trí đích, gõ Ctrl-F.

Nếu lệnh thực hiện thành công, cửa sổ Tiền báo cáo sẽ xuất hiện có dạng như sau:

Chú ý rằng bây giờ trong Tiền báo cáo đã có nhiều giáo viên và nhiều lớp bị thay đổi TKB tuy nhiên các thay đổi này chỉ nằm tại hai vị trí cố định trên TKB. Nếu muốn thực hiện lệnh hãy bấm nút Kết thúc, ngược lại bấm nút Huỷ lệnh để hủy kết quả lệnh.

Bước 46. Bây giờ ta hãy thử thực hiện lệnh chuyển đổi vị trí trên TKB sử dụng thuật toán DPR (Thay thế vị trí động). Đây là lệnh tương đối hữu hiệu theo nghĩa khả năng thành công rất lớn vì nó không hạn chế số lượng giáo viên hay lớp có TKB thay đổi mà cũng không hạn chế vị trí thay đổi trên TKB. Trước hết hãy thực hiện lệnh Lệnh chính/Lựa chọn. Nhấn vào Xếp TKB và chọn Thay thế vị trí động tại vị trí Lựa chọn phương pháp kéo thả. Nhấn nút OK để đóng màn hình của lệnh Lựa chọn.

Bây giờ ta bắt đầu thực hiện lệnh Chuyển tiết bằng DPR: Dùng chuột trỏ đến vị trí cần chuyển của TKB (lớp hoặc giáo viên) kích và rê chuột đến vị trí đích và nhả chuột. Hoặc có thể thực hiện lệnh bằng bàn phím: đưa ô TKB đến vị trí đầu, gõ Ctrl-B, đưa ô TKB đến vị trí đích, gõ Ctrl-D.

Nếu lệnh thực hiện thành công, cửa sổ Tiền báo cáo sẽ xuất hiện có dạng như sau:

Cửa sổ Tiền báo cáo của lệnh này hoàn toàn tương tự như đối với lệnh chuyển của thuật toán FPR đã nêu ở bước trên. Chú ý rằng bây giờ đã có nhiều giáo viên, nhiều lớp bị thay đổi TKB và tại các vị trí khác nhau.

Nhấn nút Kết thúc để thực hiện lệnh. Ngược lại nếu muốn hủy không thực hiện thì bấm nút Huỷ lệnh.

Bước 47. Bây giờ ta hãy thử thực hiện lệnh chuyển đổi vị trí trên TKB sử dụng thuật toán DR (Thay thế trực tiếp). Lệnh này cho phép chuyển đổi trực tiếp hai vị trí (giáo viên) trên TKB mà không thông qua bất cứ một trung gian nào. Đây chính là lệnh đã được áp dụng trong các phiên bản trước của TKB. Lệnh này sẽ kiểm tra rất cẩn thận các điều kiện, ràng buộc của giáo viên và môn học tại các vị trí chuyển đổi và sẽ thông báo chi tiết cho người xếp TKB biết.

Trước hết hãy thực hiện lệnh Lệnh chính/Lựa chọn. Nhấn vào Xếp TKB và chọn Thay thế trực tiếp tại vị trí Lựa chọn phương pháp kéo thả. Nhấn nút Thực hiện để đóng màn hình của lệnh Lựa chọn.

Bây giờ ta bắt đầu thực hiện lệnh Chuyển tiết bằng DR: Dùng chuột trỏ đến vị trí cần chuyển của TKB (lớp hoặc giáo viên) kích và rê chuột đến vị trí đích và nhả chuột. Lệnh này không có phương án dùng bàn phím để thực hiện.

Nếu gặp lỗi, máy sẽ thông báo chi tiết lỗi. Có hai loại lỗi: lỗi vật lý, chương trình không thể thực hiện được lệnh, thông báo sẽ có dạng sau:

Khi đó bạn chỉ phải bấm nút Đóng để đóng cửa sổ thông báo lại và tìm một phương án thực hiện lệnh theo kiểu khác.

Loại lỗi thứ hai là lỗi logic gặp do các ràng buộc môn học hay giáo viên. Ví dụ màn hình sau chỉ ra một lỗi như vậy.

Với loại lỗi này, người xếp TKB vẫn có quyền thực hiện lệnh, bỏ qua các ràng buộc giáo viên hay tính chất môn học. Để thực hiện lệnh hãy bấm nút Đồng ý, ngược lại nhấn nút Không. Do đó quyền quyết định cuối cùng bao giờ cũng thuộc về người xếp TKB.

Về đầu trang | Bước 5 | Qui trình 6 bước